• |
àæËØ ç·ýØæ çßzææ» ·æ 16 °ß¢ 17 ÈÚßÚè 2008 ·æ~ 53ßæ¢ S‰ææÂÙæ çÎßâ â{‹٠|
• |
×ñS·æòÙ 2007 â{‹٠|
| âêÿ× §çÌãæâ °ß çßßÚ‡æ |
 |
àæËØ ç·ýØæ çßzææ» 42 àæÄØæ ·è âæ׉Øü ·~ âæ‰æ ßcæü 1912 ×~¢ ÂýæÚ{zæ ãé¥æ ¥æñÚ ©â â×Ø §â çßzææ» ·~ âæ‰æ °· àæËØ ç·ýØæ ·ÿæ °ß¢ Õæã÷Ø Úæ~ç»Øæ~¢ â~ â¢Õ¢çŠæÌ °· gæ~Åæ àæËØ ç·ýØæ ·ÿæ â{Õf ‰ææÐ ·ÙüÜ ÇyÜê â~ËÕè §â çßzææ» ·~ Âý‰æ× çßzææ»æŠØÿæ ‰æ~Ð ©â â×Ø §â çßzææ» ×~¢ ⢷æØ ·~ M ×~¢ ×æ˜æ °· Âýæ¿æØü °ß¢ ÂýßvÌæ ·æ ÂÎ âëçÁÌ ‰ææÐ ßcæü 1933 ×~¢ §â çßzææ» ×~¢ °· ©Âæ¿æØü °ß¢ ßcæü |
1948 ×~¢ ÙñÎæçÙ· àæËØ ç·ýØæ ×~¢ °· ¥‹Ø Âýæ¿æØü ·æ ÂÎ âëçÁÌ ãé¥æÐ çßçzæ‹Ù ƒæÅ·æ~¢ ßæÜ~ ¥ÂÙ~ zæßÙ ·æ âé⢻çÆÌ çßzææ» çÁâ×~¢ àæËØ ·ÿæ (àæËØ Âêßü °ß¢ àæËØæ~ˆÌÚ Úæ~»è zæÌèü ·ÿæ ·~ âæ‰æ), àææ~Šæ °ß¢ ÂçÚØæ~ÁÙæ ·ÿæ, ÙñÎæçÙ· ÂýØæ~»àææÜæ, çÙÁèüßæ‡æé·Ú‡æ (SÅÚÜæ§üÁ~àæÙ) â~ßæ°~¢, ßý‡ææ~©Â¿æÚ ã~Ìé âæ×»ýè ÌñØæÚè (Çþ~ç⢻ ×~ÅèçÚØÜ), ÚvÌ â¢ŠææÙ, ·æ~çÆØæÚ, Âý~ÿææ»ë㠰ߢ ·æØæüÜØ ¥æçÎ âç{×çÜÌ ãæ~¢, ·è ÂçÚ·ËÂÙæ âßüÂý‰æ× Âýæ~. °â.âè. çןææ mæÚæ çß·çâÌ ·è »§ü ‰æèÐ Øã ©Ù·è ÂçÚ·ËÂÙæ ¥æñÚ âˆÂýØæâæ~¢ ·æ ãè ÂçÚ‡ææ× ‰ææ ç· ÂýÎ~àæ ·~ ̈·æÜèÙ ×éwØ×¢˜æè Ÿæè ¿‹ÎýzææÙ »éŒÌæ mæÚæ 16 ÁÙßÚè, 1955 ·æ~ ÙßèÙ àæËØ ç·ýØæˆ×· ©ÂzæßÙ
(°Ù°âÕè) ·æ ©Î÷ƒææÅÙ â{‹٠ãé¥æÐ |
çßzææ» mæÚæ ÂýçÌßcæü §âè çÌç‰æ ·æ~ çßzææ» ·æ S‰ææÂÙæ çÎßâ ×ÙæØæ ÁæÌæ ãñÐ ßcæü 1966 ×~¢ 16 àæÄØæ ßæÜ~ °· ¥æ·çS×· Úæ~»è zæÌèü ·ÿæ, ¥æ·çS×· àæËØ ç·ýØæ ·ÿæ °ß¢ °· ÂýØæ~»æˆ×· àæËØ ç·ýØæ zæßÙ ·æ çÙ×æü‡æ ãé¥æÐ ÂýØæ~»æˆ×· àæËØ ç·ýØæ zæßÙ ·~ Âæâ °· SßØ¢ ·æ àæËØ ç·ýØæ ·ÿæ, Úæ~»»ýSÌ ªÌ· â¢Ú¿Ùæ çß™ææÙ, Áèß ÚâæØÙàææS˜æ °ß¢ °· ÁèߊææÚè »ëã zæè ãñÐ ßcæü 1970 ×~¢ àæËØ ç·ýØæ ©ÂzæßÙ ·æ çßSÌæÚ ãé¥æ çÁâ·~ çßSÌæçÚÌ
S‰ææÙ ×~¢ çßàæ~cæ™æÌæ ©ÂzæßÙ S‰ææçÂÌ ãé¥æ çÁâ×~¢ ßÿæèØ, âéƒæÅ÷Ø °ß¢ Ì¢ç˜æ·æ Ì¢˜æ àæËØ ç·ýØæ §·æ§üØæ¢ S‰ææçÂÌ ãé§üÐ |
àæËØ ç·ýØæ çßzææ» ·æ Øã Øæ~»ÎæÙ Úãæ ãñ ç· §â çßàßçßlæÜØ ×~¢ ¥‹Ø ÕãéÌ â~ ÙßèÙ çßzææ»æ~¢ ·è S‰ææÂÙæ ãé§üÐ §â çßlæÜØ ·è ßÌü×æÙ Î‹Ì ç¿ç·ˆâæ §·æ§ü ßSÌéÌÑ §âè çßzææ» â~ Âë‰æ· ãæ~·Ú ÕÙæ ãñÐ §âè Âý·æÚ â~ ·‡æü, Ùæçâ·æ °ß¢ »Üæ (§ü°ÙÅè) °ß¢ ¥çS‰æ çß™ææÙ â¢Õ¢Šæè çßzææ» ßcæü 1951 ×~¢ Âë‰æ· ãé° °ß¢ âéƒæÅ÷Ø àæËØ ç·ýØæ çßzææ» ßcæü 1977 ×~¢ SßÌ¢˜æ çßzææ» ÕÙæ çÁâ×~¢ Âýæ~. ¥æÚ.°Ù. çןææ, Âýæ~. Õè.°Ù. çâ‹ãæ °ß¢ Âýæ~. ¥æÚ.°Ù. àæ×æü §â çßzææ» ·~ â¢S‰ææ· Âýæ~È~âÚ °ß¢ çßzææ»æŠØÿæ Úã~Ð ¥çÌçßàæ~cæ™æÌæ ·~ ÿæ~˜æ ×~¢ ÕɸÌè ãé§ü ¥çzæMç¿ ·~ âæ‰æ ¥‹Ø ÕãéÌ âè Âë‰æ· §·æ§üØæ¢ Ø‰ææ-Ì¢ç˜æ·æ Ì¢˜æ àæËØ ç·ýØæ, ãëÎØ ßÿæèØ °ß¢ ÚvÌ ßæçãÙè àæËØ ç·ýØæ (âèÅèßè°â), ÕæÜ Úæ~» àæËØ ç·ýØæ, ×ê˜æ çß™ææÙ °ß¢ àæËØ ç·ýØæˆ×· ¥ÕéüÎ çß™ææÙ ¥æçÎ çß·çâÌ ãé§üÐ §Ù §·æ§üØæ~¢ ×~¢ â~ Ì¢ç˜æ·æ Ì¢˜æ àæËØ ç·ýØæ Âý‰æ× §·æ§ü ‰æè Áæ~ Âë‰æ· çßzææ» ·~ M ×~¢ ßcæü 1994 ×~¢ ×æ‹ØÌæ ÂýæŒÌ ãé§üÐ §â·~ Âà¿æÌ÷ ßcæü 1988 ×~¢~ ¥‹Ø §·æ§üØæ¢ zæè SßÌ¢˜æ çßzææ» ·~ M ×~¢ çß·çâÌ ãé§üÐ â{ÂýçÌ âéƒæÅ÷Ø àæËØ ç·ýØæ, Ì¢ç˜æ·æ Ì¢˜æ àæËØ ç·ýØæ, ×ê˜æ çß™ææÙ °ß¢ âèÅèßè°â ¥æçÎ çßzææ» ¥ÂÙ~-¥ÂÙ~ zæßÙæ~¢ ×~¢ S‰ææçÂÌ ãñ¢ ÁÕç· ¥‹Ø çßzææ» ÙØ~ àæËØ ç·ýØæˆ×· ©ÂzæßÙ ×~¢ àæËØ ç·ýØæ çßzææ» ·~ âæ‰æ ·æØüÚÌ÷ ãñ¢Ð ßcæü 2004 ×~¢~ ÙØ~ àæËØ ç·ýØæˆ×· ¥æ·çS×·Ìæ °ß¢ ¥çzæƒææÌ ·~‹Îý ·æ~ |
àææã×èÙæ Úæ~Ç ÂÚ ¥æãêÌ ç·Øæ »ØæÐ 50 àæÄØæ ßæÜ~ ¥ÙêÆ~ ·~‹Îý ×~¢ °· ãè gÌ ·~ Ùè¿~ ¥æ·çS×·Ìæ °ß¢ ¥çzæƒææÌ Úæ~ç»Øæ~¢ ·~ ©Â¿æÚ ·æ ·æØü ç·Øæ Áæ â·Ìæ ãñÐ §â âéçߊææ ·æ ÂýàææâÙ °ß¢ ⢿æÜÙ àæËØ ç·ýØæ çßzææ» mæÚæ ãè ç·Øæ Áæ Úãæ ãñÐ |
|
| »çÌçßçŠæØæ¢ |
1 |
Øã çßzææ» ©ˆÌÚ zææÚÌ ×~¢ ÂãÜæ °~âæ çßzææ» ãñ çÁâÙ~ ¥ÙæßëˆÌ ãëÎØ àæËØ ç·ýØæ,
Ì¢çÌý·æ Ì¢˜æ àæËØ ç·ýØæ, âécæ{Ùæ àæËØ ç·ýØæ °ß¢ âéƒæÅ÷Ø àæËØ ç·ýØæ ·æ ·æØü ·éàæÜÌæÂêßü· â{‹٠ç·Øæ ãñÐ |
2 |
Øã çßzææ» ç¿ç·ˆâèØ çßçŠæ· Úæ~ç»Øæ~¢ ·~ ¥çÌçÚvÌ àæËØ ç·ýØæˆ×· ¥æ·çS×·Ìæ â¢Õ¢Šæè âzæè ·æØæ~ü¢ ·æ~ zæÜè-zææ¢çÌ ·ÚÙ~ ×~¢ çÙÂé‡æ ãñÐ |
3 |
çßzææ» mæÚæ °×ÕèÕè°â, °×°â °ß¢ ÕèÇè°â gæ˜æ/gæ˜ææ¥æ~¢ ·æ~ çàæÿæ‡æ °ß¢ Âýçàæÿæ‡æ çÎØæ ÁæÌæ ãñÐ |
4 |
§â çßzææ» ·æ~ ÕãéÌ ÕǸè â¢wØæ ×~¢ âæ×æ‹Ø, âéƒæÅ÷Ø, Ì¢ç˜æ·æ Ì¢˜æ °ß¢ ãëÎØ ÚvÌ ßæçãÙè àæËØ ç¿ç·ˆâ·~æ¢ ·æ~ ÂýçàæçÿæÌ ·ÚÙ~ ·æ Ÿæ~Ø ÁæÌæ ãñÐ §â çßzææ» ¥æñÚ §â·~ Âêßü gæ˜æ/gæ˜ææ¥æ~¢ Ù~ §â â¢S‰ææÙ ·~ çÜ° §â çßzææ» ·æ Ùæ× ÚæñàæÙ zæè ç·Øæ ãñ ¥æñÚ §â·æ ·èçÌü×æÙ zæè S‰ææçÂÌ ç·Øæ ãñÐ ßSÌéÌÑ §â çßzææ» ×~¢ ÕãéÌ~Ú~ gæ˜æ ¥æñÚ gæ˜ææ°~¢ ¥ÂÙ~-¥ÂÙ~ ÃØæßâæçØ· ⢻ÆÙæ~¢ ×~¢ ©‘¿Ì×÷ ÂÎ ·æ~ ŠææçÚÌ ·Ú Úã~ ãñ¢Ð |
| âéçߊææ°~¢ |
1 |
àæËØ ç·ýØæˆ×· ¥æ·çS×·Ìæ °ß¢ ¥çzæƒææÌ ·~‹ÎýÐ |
2 |
çßzææ» ·~ Âæâ 8 àæËØ ç·ýØæ ·ÿæ ãñ çÁâ×~¢ 4 ÙßèÙ àæËØ ç·ýØæˆ×· ©ÂzæßÙ ×~¢, 3 ¥çzæƒææÌ ·~‹Îý ×~¢ °ß¢ 1 Õæã÷Ø Úæ~»è çßzææ» ÿæ~˜æ ×~¢ ·æØüÚÌ÷ ãñ¢Ð |
3 |
â{ÂýçÌ çßzææ» ·~ ¥æŠæèÙ 3 Âý~ÿææ»ëã ãñ çÁâ×~¢ â~ °· Âý~ÿææ»ëã 200 âæ׉Øü ßæÜæ ̉ææ àæ~cæ Îæ~ 50-50 Îàæü·æ~¢ ·è âæ׉Øü ßæÜæ ãñÐ |
| çßzææ»èØ »çÌçßçŠæØæ~¢ ·~ ÂçÚ‡ææ× |
ßæçcæü· Úæ~»è zæÌèü ·ÿæ ·è â¢wØæ Ü»zæ» 4000 °ß¢ ÕǸ~/gæ~Å~ àæËØ ·×ü ·è â¢wØæ Ü»zæ» 2400 ãñÐ Õæã÷Ø Úæ~»è çßzææ» ×~¢ ÂéÚæÙ~ ¥æñÚ ÙØ~ Úæ~ç»Øæ~¢ ·æ~ ç×Üæ·Ú Ü»zæ» 28000 Úæ~ç»Øæ~¢ ·è ßæçcæü· ©ÂçS‰æçÌ ãæ~Ìè ãñÐ |
| Õæã÷Ø Úæ~»è çÎßâ/¥æ·çS×·Ìæ |
©ÂÚæ~vÌ §·æ§üØæ¢ Õæã÷Ø Úæ~»è çÙÎæÙ °ß¢ ¥æ·çS×·Ìæ â×æŠææÙ â¢Õ¢Šæè ·æØü ̉ææ ÂýˆØ~· çÎÙ ÂýæÌÑ 9 â~ âæØ¢ 3 ÕÁ~ Ì· Âý‰æ× ¥æ»Ì Âý‰æ× Sßæ»Ì ·~ ¥æŠææÚ ÂÚ â¢Õ¢çŠæÌ Úæ~ç»Øæ~ ·æ~ àæËØ ç·ýØæ ·ÿæ ·è âéçߊææ°~¢ zæè çÙ{ÙßÌ÷ çßßÚ‡æ ·~ ¥ÙéâæÚ ©ÂÜyŠæ ·ÚæØè Áæ Úãè ãñ¢Ð |
| Õæã÷Ø Úæ~»è çÎßâ/¥æ·çS×·Ìæ §·æ§ü |
| âæ~×ßæÚ |
1 |
Âýæ~. Ú×æ ·æ‹Ì/Çæò. âéÚ~àæ ·é×æÚ |
| ×¢»ÜßæÚ |
5 |
Çæò. °¿.°â. Âãßæ |
| ÕéŠæßæÚ |
4 |
Çæò. Î~ß~‹Îý çâ¢ã |
| ÕëãSÂçÌßæÚ |
2 |
Çæò. â¢Îè ·é×æÚ/Çæò. àæñÜ~‹Îý ·é×æÚ ØæÎß |
| àæé·ýßæÚ |
6 |
Çæò. çßÙæ~Î ÁñÙ/ Çæò. â¢Îè çÌßæÚè |
| àæçÙßæÚ |
3 |
Çæò. °.°. âæ~Ù·Ú |
|
| çßzææ» ·è ×ãˆßÂê‡æü ©ÂÜçyŠæØæ¢ |
1 |
ßcæü 1912 ×~¢ çßzææ» Ù~ ¥ÂÙè »çÌçßçŠæ ÂýæÚ¢zæ ·èÐ |
2 |
ßcæü 1928 ×~¢ SÙæÌ·æ~ˆÌÚ ÂæÆ÷Ø·ý× ÂýæÚ¢zæ ãé¥æ °ß¢ ßcæü 1930 ×~¢ Çæò. °×.°â. çâÎ÷Îè·è ·æ~ °×°â (âæ×æ‹Ø àæËØ ç·ýØæ) ·è ©ÂæçŠæ ÂýÎæÙ ·è »§üÐ |
3 |
ßcæü 1955 ×~¢ ÙßèÙ àæËØ ç·ýØæˆ×· ©ÂzæßÙ (°Ù°âÕè)·æ ©Î÷ƒææÅÙ ãé¥æ °ß¢ ßcæü 1960 ×~¢ §â ©ÂzæßÙ mæÚæ ¥ÂÙè »çÌçßçŠæ ÂýæÚ¢zæ ·è »§üÐ |
4 |
Î‹Ì ç¿ç·ˆâæ, §ü°ÙÅè (·‡æü, Ùæçâ·æ °ß¢ »Üæ), ¥çS‰æ çß™ææÙ §·æ§üØæ¢, àæËØ ç·ýØæ çßzææ» â~ Âë‰æ· ãé§ü ¥æñÚ ßcæü 1951 â~ §Ù §·æ§üØæ~¢ Ù~ Âë‰æ· çßzææ» ·~ M ×~¢ ¥ÂÙæ ·æØü SßÌ¢˜æ M â~ ÂýæÚ¢zæ ç·ØæÐ |
5 |
ßcæü 1976 ×~¢ âéƒæÅ÷Ø àæËØ ç·ýØæ SßÌ¢˜æ çßzææ» ·~ M ע~ S‰ææçÂÌ ãé¥æÐ |
6 |
ßcæü 1994 ×~¢ Ì¢ç˜æ·æ Ì¢˜æ àæËØ ç·ýØæ SßÌ¢˜æ çßzææ» ·~ M ע~ S‰ææçÂÌ ãé¥æÐ |
7 |
ßcæü 1998 ×~¢ ×ê˜æ çß™ææÙ, àæËØ ç·ýØæˆ×· ¥ÕéüÎ çß™ææÙ, ÕæÜ àæËØ ç·ýØæ °ß¢ ßÿæ ß ãëÎØ ÚvÌ ßæçãÙè àæËØ ç·ýØæ, àæËØ ç·ýØæ çßzææ» â~ Âë‰æ· ãæ~ »Ø~ ¥æñÚ SßÌ¢˜æ çßzææ» ·~ M ע~ S‰ææçÂÌ ãê°Ð |
8 |
ßcæü 1972 ×~¢ ¥¢ÌÑâýæßè àæËØ ç·ýØæ §·æ§ü Ù~ ¥ÂÙæ ·æØü ÂýæÚ¢zæ ç·ØæÐ |
9 |
ßcæü 1981 ×~¢ ÁÆÚæ¢˜æ »éãæ‹ÌÚÎàæüÙ (Áè¥æ§ü §‹Çæ~S·æ~Âè) ·æ ·æØü ÂýæÚ¢zæ ãé¥æÐ |
10 |
ßcæü 1982 ×~¢ ÙñÎæçÙ· ÂØüéÎØæü »éãæ‹ÌÚÎàæüÙ (ÜñÂýæ~S·æ~Âè) °ß¢ SÌÙ °vâ-Ú~ ÂÚèÿæ‡æ (×ñ×æ~»ýæÈè) ·æ ·æØü ÂýæÚ¢zæ ãé¥æÐ |
11 |
ßcæü 1994 ×~¢ ÂØüéÎØæü »éãæ‹ÌÚÎàæüÙ (ÜñÂýæ~S·æ~Âè) àæËØ ç·ýØæ °ß¢ §ü¥æÚâèÂè ·æ ·æØü ÂýæÚ¢zæ ãé¥æÐ |
12 |
ßcæü 1999 ×~¢ ׊æé×~ã »ýçSæÌ Âæ¢ß çÙÎæÙ ·~‹Îý °ß¢ Ì{Õæ·ê â×æçŒÌ çÙÎæÙ ·~‹Îý ·æ ·æØü ÂýæÚ¢zæ ãé¥æÐ |
13 |
ßcæü 2003 ×~¢ ÁÆÚæ¢˜æ »éãæ‹ÌÚÎàæüÙ (Áè¥æ§ü §‹Çæ~S·æ~Âè) §·æ§ü ·æ ·æØü ÂýæÚ¢zæ ãé¥æÐ |
14 |
ßcæü 2004 ×~¢ ÂýâêçÌ Úæ~» °ß¢ S˜æè Úæ~» çß™ææÙ çßzææ» ×~¢ SÌÙ çÙÎæÙ ·~‹Îý ·æ ·æØü ÂýæÚ¢zæ ãé¥æÐ |
